Planując wycieczkę na malownicze Polesie, warto zwrócić uwagę na prawdziwą perłę regionu Skansen w Holi. To niezwykłe miejsce, prowadzone z pasją przez prywatnych opiekunów, oferuje autentyczną podróż w czasie, pozwalając zanurzyć się w kulturze i architekturze pogranicza chełmsko-podlaskiego. Przygotowałam ten przewodnik, aby pomóc Wam zaplanować wizytę i w pełni doświadczyć uroku tego unikalnego muzeum.
Skansen w Holi: Kompletny przewodnik po cenach, dojeździe i atrakcjach unikalnego muzeum
- Wstęp do Skansenu w Holi jest bezpłatny, ale zalecana jest wcześniejsza rezerwacja telefoniczna ze względu na prywatny charakter miejsca.
- Muzeum prezentuje drewnianą architekturę i kulturę pogranicza chełmsko-podlaskiego, z kluczowymi obiektami takimi jak chałupa zamożnego chłopa i wiatrak "koźlak".
- Tuż obok skansenu znajduje się zabytkowa cerkiew prawosławna z 1702 roku oraz cmentarz, stanowiące integralną część kompleksu.
- Najważniejszym wydarzeniem jest coroczny Jarmark Holeński, odbywający się w lipcu, który przyciąga twórców ludowych i zespoły z regionu.
- Dojazd do Holi jest najłatwiejszy samochodem, a na miejscu brak jest rozbudowanej infrastruktury turystycznej, co podkreśla kameralny charakter miejsca.
- Okolica oferuje dodatkowe atrakcje, takie jak Poleski Park Narodowy, Włodawa oraz Jezioro Białe, idealne do zaplanowania dłuższej wycieczki.
Hola: Odkryj ukryty skarb Poleskiego Podlasia
Podróż w czasie na pograniczu kultur
Skansen Kultury Materialnej Chełmszczyzny i Podlasia w Holi, położony w urokliwej wsi Hola w gminie Stary Brus, to efekt niezwykłej pasji i zaangażowania. Powstał w 1985 roku z inicjatywy Aliny i Tadeusza Karabowiczów, którzy do dziś z oddaniem się nim opiekują. Ich celem było i jest ochrona oraz prezentacja unikalnej drewnianej architektury i kultury pogranicza chełmsko-podlaskiego. To miejsce o wyraźnie hobbystycznym charakterze, co nadaje mu wyjątkowy urok, a jego położenie z dala od głównych szlaków sprawia, że wizyta tutaj to prawdziwe odkrycie.
Kameralna atmosfera, której nie znajdziesz w wielkich muzeach
To, co wyróżnia Skansen w Holi, to jego niezwykle kameralna i osobista atmosfera. Ze względu na prywatne prowadzenie, nie znajdziecie tu typowej, rozbudowanej infrastruktury turystycznej, co dla mnie jest ogromnym atutem. Możliwość zaparkowania samochodu na podwórku właścicieli od razu wprowadza w bardziej osobiste doświadczenie, niemal jak wizyta u dobrych znajomych. Dla mnie to idealne miejsce dla tych, którzy szukają autentyczności, spokoju i chcą poczuć prawdziwego ducha dawnej wsi, z dala od zgiełku masowej turystyki.
Co zobaczysz w Skansenie w Holi? Przewodnik po najważniejszych obiektach
Chałupa zamożnego gospodarza: Jak żyło się sto lat temu?
Centralnym punktem skansenu jest chałupa zamożnego chłopa z 1913 roku, przeniesiona tutaj z miejscowości Wyryki. Jej wnętrza są pieczołowicie wyposażone, odtwarzając realistycznie dawne życie mieszkańców. Spacerując po izbach, możemy zobaczyć, jak wyglądały meble, naczynia, narzędzia i przedmioty codziennego użytku, co pozwala na prawdziwe zanurzenie się w historii i zrozumienie codziennych zajęć dawnych pokoleń. To dla mnie zawsze fascynujące, jak wiele można wyczytać z takich detali.
Wiatrak "koźlak": Symbol dawnego krajobrazu i potęgi wiatru
Kolejnym imponującym obiektem jest wiatrak typu "koźlak" z początku XX wieku, który trafił do Holi z Wołoskowoli. Ten charakterystyczny element krajobrazu dawnej wsi jest nie tylko świadectwem techniki wykorzystującej siłę wiatru do mielenia zboża, ale także przypomnieniem o samowystarczalności i zaradności ówczesnych społeczności. Stojąc obok niego, łatwo wyobrazić sobie, jak dawniej wiatr napędzał koła historii.
Kuźnia, stodoła i ule: Poznaj rytm pracy dawnej wsi
Skansen w Holi to nie tylko chałupa i wiatrak. Znajdziecie tu również inne kluczowe obiekty, które wspólnie oddają rytm pracy i życia na dawnej wsi. Stodoła, niezbędna do przechowywania plonów, kuźnia, gdzie kowal tworzył i naprawiał narzędzia, oraz tradycyjne ule, świadczące o znaczeniu pszczelarstwa. Każdy z tych elementów opowiada swoją historię, a razem tworzą spójny obraz funkcjonowania gospodarstwa wiejskiego sprzed lat.
Klejnoty architektury tuż za progiem skansenu
Błękitna Cerkiew z 1702 roku: Perła budownictwa drewnianego
Tuż obok skansenu, niemalże za płotem, znajduje się prawdziwy architektoniczny skarb zabytkowa drewniana cerkiew prawosławna (dawniej greckokatolicka) pw. św. Antoniego Pieczerskiego i św. Męczennicy Paraskiewy. Pochodząca z 1702 roku, z towarzyszącą jej drewnianą dzwonnicą z XVIII wieku, cerkiew ta jest perłą budownictwa drewnianego i świadectwem wielokulturowego dziedzictwa regionu. Jej błękitne ściany i malownicze położenie robią ogromne wrażenie.Tajemniczy cmentarz prawosławny: Historia zapisana w nagrobkach
Obok cerkwi rozciąga się cmentarz prawosławny, założony na przełomie XVIII i XIX wieku. To miejsce pamięci, gdzie historia regionu jest dosłownie zapisana w starych nagrobkach. Spacerując między nimi, można poczuć upływ czasu i zastanowić się nad losami ludzi, którzy tworzyli tę ziemię. Dla mnie to zawsze moment refleksji nad przemijaniem i trwałością dziedzictwa.
Jarmark Holeński: Kiedy skansen tętni życiem jak za dawnych lat
Czym jest Jarmark Holeński i dlaczego przyciąga tłumy?
Najważniejszym wydarzeniem w kalendarzu Holi jest coroczny Jarmark Holeński. To niezwykła impreza, która nawiązuje do tradycji dawnych jarmarków odpustowych i na jeden dzień ożywia skansen, sprawiając, że tętni on życiem jak za dawnych lat. Jarmark przyciąga tłumy nie tylko z Polski, ale także z Ukrainy i Białorusi, gromadząc twórców ludowych, rzemieślników i zespoły folklorystyczne. To fantastyczna okazja, by zobaczyć, jak dawne tradycje są wciąż żywe i pielęgnowane.
Kiedy się odbywa i jakich atrakcji możesz się spodziewać?
Jarmark Holeński odbywa się tradycyjnie w lipcu. Odwiedzający mogą spodziewać się bogactwa atrakcji: od pokazów rzemiosła, gdzie na żywo można obserwować pracę kowala, garncarza czy tkaczki, po występy barwnych zespołów ludowych, które prezentują muzykę i tańce z pogranicza. Nie brakuje też stoisk z wyrobami ludowymi, gdzie można kupić unikalne pamiątki i spróbować regionalnych przysmaków. To prawdziwa gratka dla miłośników folkloru i kultury.
Planujesz wizytę? Wszystkie informacje praktyczne
Jak dojechać do Holi? Wskazówki dla zmotoryzowanych
Muszę Was uprzedzić, że dojazd do Holi transportem publicznym jest niestety bardzo utrudniony. Zdecydowanie zalecam podróż własnym samochodem, aby komfortowo dotrzeć na miejsce i swobodnie zwiedzać okolicę. Dla lepszej orientacji, najbliższe większe miasto to Parczew, położone około 25 km na zachód. Warto ustawić nawigację bezpośrednio na adres skansenu, aby uniknąć błądzenia po lokalnych drogach.
Godziny otwarcia i ceny biletów: Kluczowa zasada: zadzwoń przed wizytą
Skansen w Holi nie ma sztywno określonych, stałych godzin otwarcia jak typowe muzea państwowe. Teoretycznie jest czynny od kwietnia do października, w godzinach 10:00-18:00 (z wyjątkiem poniedziałków), jednak ze względu na jego prywatny charakter, kluczową zasadą jest wcześniejszy kontakt telefoniczny z właścicielami. To pozwoli Wam upewnić się, że ktoś będzie na miejscu i będzie mógł Was oprowadzić. Wstęp do muzeum jest bezpłatny, ale często praktykowana jest dobrowolna "cegiełka", która wspiera utrzymanie tego wyjątkowego miejsca warto o tym pamiętać i wesprzeć pasję państwa Karabowiczów.
Kontakt, parking i inne wskazówki, które ułatwią Ci zwiedzanie
- Kontakt z opiekunami: Aby umówić wizytę lub uzyskać dodatkowe informacje, możecie skontaktować się z Aliną i Tadeuszem Karabowiczami pod numerem telefonu (82) 560 76 35 lub mailowo: hola.skansen@gmail.com.
- Parking: Na miejscu brak jest typowej infrastruktury turystycznej, ale właściciele udostępniają miejsce do zaparkowania samochodu na własnym podwórku.
- Infrastruktura: Nie znajdziecie tu rozbudowanych toalet czy udogodnień dla niepełnosprawnych, co jest typowe dla tak kameralnych, prywatnych inicjatyw.
- Piknik: Jest za to wyznaczone miejsce na piknik, co jest świetną opcją na posiłek na świeżym powietrzu po zwiedzaniu.
Skansen w Holi to dopiero początek: Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?
Poleski Park Narodowy: Dzika przyroda na wyciągnięcie ręki
Jeśli jesteście miłośnikami natury i aktywnego wypoczynku, koniecznie zaplanujcie wizytę w pobliskim Poleskim Parku Narodowym. To idealne uzupełnienie wizyty w skansenie. Park oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe, pozwalając na podziwianie unikalnych torfowisk, bagien i bogatej fauny, w tym rzadkich gatunków ptaków. To prawdziwa gratka dla każdego, kto ceni sobie dziką przyrodę.Włodawa i Festiwal Trzech Kultur
Niedaleko Holi znajduje się Włodawa miasto o bogatej historii i niezwykłym dziedzictwie kulturowym. Włodawa jest szczególnie znana z corocznego Festiwalu Trzech Kultur, który celebruje współistnienie tradycji żydowskiej, prawosławnej i katolickiej. Warto odwiedzić to miasto, aby zobaczyć zabytkowe świątynie i poczuć jego unikalną atmosferę, która doskonale wpisuje się w kontekst pogranicza.
Przeczytaj również: Odkryj Skansen Nowogród: Ceny, godziny, atrakcje, jak zaplanować?
